गृहपृष्ठ

२०४६ सालमा प्रजातन्त्र आउनु पूर्व नेपाल दाना उद्योग संघको स्थापना भएको हो । जीविकोपार्जनको रुपमा सुरु भएको कुखुरापालन २०५० सालको दशकमा व्यवसायिकरण हुँदै हाल पूर्णप्रतिस्पर्धाको अवस्थामा पुगेको छ । हाल नेपाल पोल्ट्री उत्पादनमा आत्मनिर्भर हुनुका साथै उत्पादकत्व प्रविधि, मूल्य, गुणस्तर, ब्रान्ड, उपलब्धता आदिमा प्रतिस्पर्धाको कारण उत्पादक उपभोक्ता लगायत सबैले लाभ लिन सकिरहेका छन् । सबै प्रकारको मासुको मूल्य बढ्दा समेत कुखुराको मासुको मूःय १०÷१५ वर्षदेखि लगभग उस्तै छ । यो सबै उच्च प्रविधिको प्रयोगका कारणले सम्भव भएको हो । नेपालका पोल्ट्री उत्पादनहरू विकसित राष्ट्रकै स्तरमा छन् । कुखुरा उत्पादनमा ७०% भन्दा बढी दानामा खर्च हुने गर्दछ । तर हाम्रो देश दानाको लागि आवश्यक कच्चा पदार्थ उत्पादनमा आत्मनिर्भर भइसकेको छैन भने केही सहायक कच्चा पदार्थहरूको उत्पादनमा लगभग आत्मनिर्भर नै भइसकेको छ ।
ठूलो मात्रामा ग्रामीण रोजगारी सिर्जना गरी रहेको यो व्यवसायलाई अझै मर्यादित र व्यवस्थित गर्दै अझ बढी रोजगारी सिर्जना गर्न सके देशका युवाहरूलाई विदेश पलायनलाई रोक्न मद्दत पुग्नेछ ।
व्यावसायिक कुखुराहरू उच्च नस्लका हुन्छन् । त्यसको पालन गर्दा प्राविधिक विज्ञता र सीपको आवश्यकता त हुन्छ नै अत्यन्त सङ्क्रमक रोगहरूको पनि चुनौती रहन्छ जसका लागि पूर्ण भ्याक्सिनको आवश्यकता रहन्छ । आज यो व्यवसाय यो तहमा व्यवसायीकरण हुनुमा व्यवसायीहरुको ठूलो हात छ । विभिन्न क्षेत्रमा सरकारी निकायहरुको पनि उल्लेखनीय योगदान रहेको छ । औद्योगिक कच्चा पदार्थ, फिड सप्लिमेन्ट, औषधि तथा भ्याक्सिन, मेसिनरी उपकरण, पाठपुर्जा, ढुवानीका साधन आदिको आयतमा सरकारले सहजीकरण गर्नुपर्ने हुन्छ । पोल्ट्रीको विकास तथा आधुनिकरणले पशुपालनका अन्य क्षेत्रको लाभ लिन सक्दछन् जस्तै डेरी उद्योग, माछापालन, बङ्गुरपालन आदिका लागि आवश्यक गुणस्तरीय दाना नेपालमा नै उत्पादन भइरहेको हुँदा विदेशबाट आयात हुने पशु दाना तथा माछाको दानालाई पूर्णरूपमा प्रतिस्थापन गर्न सकिने अवस्था छ । खुल्ला सिमाना, कच्चापदार्थको बजारमा हुने उतारचढाव, मासु अण्डा चल्ला आदि संवेदनशील वस्तुको बजार मूल्यमा अस्थिरता, अति संक्रमण रोगको जोखिम आदि यस व्यवसायका समस्या हुन् । सबै क्षेत्रको सहयोग र सहभागिताले मात्र यस समस्याहरुलाई समाधान गर्न सकिन्छ ।
नेपाल दाना उद्योग संघले तयार गरेको यस वेबसाइटबाट धेरै व्यवसायीहरूले तत्सम्बन्धी सहि सूचना, तथ्याङ्क तथा जानकारीहरु प्राप्त गर्न सक्नेछन् । जसका कारण विभिन्न प्रकारका जानकारी मूलक डाटाहरू तयार हुनेछन् र भविष्यमा यसलाई दाना तथा पोल्ट्रीका सम्पूर्ण डाटाको एउटा आधार थलोको रूपमा अगाडि बढाउन सकिने विश्वास व्यक्त गर्दछु ।
श्री उमेशचन्द्र सापकोटा
अध्यक्ष